Roll-up: wymiary, strefy bezpieczne i jak go zaprojektować
Standardowy roll-up ma widoczną grafikę 85×200 cm lub 100×200 cm, ale wydruk zwykle przygotowuje się z naddatkiem 5–10 cm na dole (np. 85×210 cm), bo ta część chowa się w kasecie. Dokładny naddatek zależy od modelu stelaża. Najważniejsze treści umieść na wysokości ok. 120–190 cm od podłogi, zostaw min. 3 cm marginesu po bokach i nie stawiaj tekstu w dolnych 40–50 cm. Plik w skali 1:10 ma wymiar 85×210 mm lub 100×210 mm, a zdjęcia muszą mieć w nim 1000–1500 DPI, co daje 100–150 DPI w rzeczywistym rozmiarze.
Roll-up to najprostszy nośnik na targi, do recepcji, apteki czy sklepu: rozkładasz go w kilkanaście sekund i masz dwa metry reklamy. Właśnie przez tę wysokość projektuje się go inaczej niż plakat. Część grafiki znika w kasecie, dolna połowa często jest zasłonięta przez ludzi i meble, a tekst czyta się z kilku metrów, w przelocie. W tym poradniku znajdziesz konkretne wymiary, strefy bezpieczne, wielkości logo i liter oraz zasady przygotowania pliku w skali 1:10, z którą pracuje większość drukarni wielkoformatowych.
Roll-up wymiary: 85×200 i 100×200 cm
Dwa najpopularniejsze formaty to 85×200 cm i 100×200 cm. Szerokość 85 cm sprawdza się przy wąskich przejściach, ladzie i w małych lokalach, a 100 cm daje więcej miejsca na zdjęcie i czytelniejsze hasło, szczególnie na targach. Spotkasz też roll-upy 120×200 i 150×200 cm, ale zasady projektowania są dla nich takie same.
Wysokość 200 cm to zwykle widoczna część grafiki. Sam wydruk jest dłuższy, bo dolny fragment nawija się na wałek w kasecie. Ile dokładnie trzeba dodać, zależy od konkretnego stelaża, dlatego zawsze sprawdź wymiar wydruku podany przez drukarnię albo producenta systemu.
| Format | Widoczna grafika | Typowy wydruk z naddatkiem | Plik w skali 1:10 |
|---|---|---|---|
| Roll-up 85 | 85×200 cm | 85×205–210 cm | 85×205–210 mm |
| Roll-up 100 | 100×200 cm | 100×205–210 cm | 100×205–210 mm |
| Roll-up 120 | 120×200 cm | 120×205–210 cm | 120×205–210 mm |
Ile grafiki chowa się w kasecie i pod listwą?
W większości roll-upów dolne 5–10 cm wydruku zostaje w kasecie, a w niektórych modelach nawet więcej. Na górze grafika jest przyklejona lub wsunięta w listwę, która zakrywa zwykle 1–3 cm. Boki bywają przycinane z niewielką tolerancją, a materiał może się lekko wywijać na krawędziach.
Dlatego tło i zdjęcie przeciągnij przez cały wydruk, łącznie z naddatkiem, ale żadnych napisów, logo ani ważnych fragmentów zdjęcia (np. twarzy) nie umieszczaj przy krawędziach.
- Dół: tło do samej krawędzi, tekst nie niżej niż ok. 40–50 cm od podłogi.
- Góra: min. 5 cm odstępu od krawędzi do logo lub napisu.
- Boki: min. 3 cm marginesu bezpieczeństwa, przy 100 cm szerokości lepiej 4–5 cm.
- Naddatek kasetowy: wypełniony tłem, bez treści.
Strefy na roll-upie: co umieścić na jakiej wysokości
Oczy dorosłej osoby stojącej znajdują się mniej więcej 150–170 cm nad podłogą. To najcenniejszy fragment roll-upu i tam powinien trafić główny komunikat. Im niżej, tym mniejsza szansa, że ktoś to przeczyta, bo na targach dolną połowę zasłaniają ludzie, stoły i kartony.
Najprościej podzielić roll-up na strefy liczone od podłogi i przypisać każdej jedną rolę. Taki układ czyta się od góry do dołu w kilka sekund, nawet w ruchu.
| Wysokość od podłogi | Strefa | Co tam umieścić |
|---|---|---|
| 170–195 cm | Górna | Logo lub nazwa firmy, widoczne nad głowami ludzi |
| 120–170 cm | Wysokość oczu | Główne hasło, korzyść, najważniejsza oferta |
| 70–120 cm | Środkowa | 3–5 krótkich punktów, zdjęcie produktu, kod QR |
| 40–70 cm | Dolna | Strona www, telefon dużym krojem lub samo tło |
| 0–40 cm | Martwa strefa | Wyłącznie tło i elementy dekoracyjne |
Ile tekstu zmieści się na roll-upie?
Roll-up nie jest ulotką. Przechodzień patrzy na niego przez kilka sekund, więc musi w tym czasie zrozumieć, kim jesteś i co mu oferujesz. Dobra praktyka to jedno hasło, kilka punktów i jeden sposób kontaktu.
Jeśli treści jest więcej, przenieś ją na ulotkę leżącą obok albo pod kod QR. Pusta przestrzeń wokół napisów nie jest zmarnowanym miejscem, tylko sprawia, że hasło widać z daleka.
- Hasło główne: do ok. 7 słów, jedna myśl.
- Podtytuł: jedno zdanie, które rozwija hasło.
- Punkty: 3–5, każdy do kilku słów, bez pełnych zdań.
- Kontakt: jeden lub dwa elementy, np. strona www i telefon.
- Kod QR: min. 15×15 cm w realnym rozmiarze, na wysokości 90–150 cm, na jasnym, jednolitym tle.
Jak duże powinno być logo i litery?
Logo na górze roll-upu powinno zajmować ok. 50–70% szerokości, czyli ok. 45–60 cm przy formacie 85 cm i 50–70 cm przy 100 cm. Przy logo wysokim lub kwadratowym kieruj się raczej wysokością rzędu 20–30 cm. Zostaw wokół niego wolne pole, żeby nie zlewało się ze zdjęciem.
Wielkość liter najlepiej liczyć wysokością wersalików w realnym rozmiarze. Orientacyjna zasada branżowa mówi o ok. 2,5 cm wysokości litery na każde 3 m odległości, z której tekst ma być jeszcze czytelny. W tabeli podajemy też przybliżony stopień pisma w pliku 1:10; dokładna wartość zależy od kroju, bo różne fonty mają różną wysokość wersalików.
- Wybieraj kroje bezszeryfowe lub proste szeryfowe, bez cienkich odmian (Light, Thin).
- Unikaj długich bloków tekstu pisanych wersalikami.
- Zapewnij mocny kontrast: ciemny tekst na jasnym tle lub odwrotnie, nigdy tekst na ruchliwym fragmencie zdjęcia.
| Element | Wysokość wersalików (1:1) | Stopień pisma w pliku 1:10 (orientacyjnie) |
|---|---|---|
| Hasło główne | 8–12 cm | 32–48 pt |
| Podtytuł | 4–6 cm | 16–24 pt |
| Strona www, telefon | 3–5 cm | 12–20 pt |
| Punkty z ofertą | 2–3 cm | 8–12 pt |
| Absolutne minimum | ok. 2 cm | ok. 8 pt |
Jak przygotować plik roll-upu w skali 1:10?
Drukarnie wielkoformatowe przyjmują pliki roll-upów najczęściej w skali 1:10, bo dokument 85×210 cm w skali 1:1 byłby ogromny i trudny w obróbce. W praktyce zakładasz dokument 85×210 mm (lub 100×210 mm) i wszystko projektujesz dziesięć razy mniejsze. Ważne, by w nazwie pliku lub zamówieniu napisać, że to skala 1:10.
Najczęstszy błąd dotyczy rozdzielczości. Zdjęcie, które w pliku 1:10 ma 300 DPI, po powiększeniu do realnego rozmiaru ma tylko 30 DPI i będzie rozmyte. Dla roll-upu oglądanego z 1–3 m celuj w 100–150 DPI w rozmiarze rzeczywistym, czyli 1000–1500 DPI w pliku 1:10. Przy tle oglądanym z daleka zwykle wystarczy ok. 72 DPI w realnym rozmiarze, czyli 720 DPI w pliku 1:10.
Jeśli zamawiasz projekt w plakaty.shop (wielkareklama.eu studio), roll-up dostajesz jako PDF w skali 1:10 zgodnie z tą praktyką, razem z marginesem bezpieczeństwa. Mimo to sprawdź u drukarni wymiar naddatku dla wybranego stelaża i samodzielnie przeczytaj wszystkie napisy, telefony i adresy.
- Format dokumentu: 85×205–210 mm lub 100×205–210 mm, zgodnie z wytycznymi drukarni.
- Spad: wiele drukarni nie wymaga spadu przy roll-upie, inne proszą o 0,5–1 mm w pliku 1:10 (czyli 5–10 mm w realu); zapytaj przed eksportem.
- Kolory: CMYK, profil zgodny z zaleceniem drukarni; duże czarne pola jako czerń głęboka według wytycznych drukarni, a drobny tekst w samym czarnym (100% K).
- Teksty: zamienione na krzywe lub z osadzonymi fontami.
- Logo: najlepiej wektorowe (SVG, PDF, AI, EPS), wtedy rozdzielczość nie ma znaczenia.
- Eksport: PDF bez znaczników cięcia, chyba że drukarnia o nie prosi.
Najczęstsze błędy przy projekcie roll-upu
Większość nieudanych roll-upów wygląda dobrze na monitorze, a źle w realu. Powód jest prosty: projekt ogląda się w całości na ekranie, a stojący roll-up widzi się z bliska, z dołu i częściowo zasłonięty. Przed wysłaniem pliku wydrukuj go na kartce A4 i postaw na podłodze w odległości 2–3 m. Od razu zobaczysz, czy hasło jest czytelne.
- Tekst lub kontakt w dolnych 40 cm, które znikają w kasecie albo za ludźmi.
- Za dużo treści: cały cennik lub opis firmy zamiast jednego hasła.
- Zdjęcia z internetu w małej rozdzielczości, rozmyte po powiększeniu.
- Logo za małe albo umieszczone na środku zamiast u góry.
- Ważne elementy zbyt blisko krawędzi bocznych.
- Napisy na zdjęciu bez podkładu lub przyciemnienia, przez co tracą kontrast.
- Plik wysłany w skali 1:1 przy wymaganej skali 1:10 lub odwrotnie.
Lista kontrolna
- Wymiar pliku zgodny z modelem stelaża, razem z naddatkiem na kasetę
- Brak tekstu i logo w dolnych 40–50 cm i przy krawędziach (min. 3 cm)
- Główne hasło na wysokości ok. 120–170 cm od podłogi
- Hasło ma wersaliki min. 8 cm, najmniejszy tekst min. ok. 2 cm w realu
- Zdjęcia mają 1000–1500 DPI w pliku 1:10
- Kolory w CMYK, fonty zamienione na krzywe lub osadzone
- Kod QR min. 15×15 cm i przetestowany telefonem
- Wszystkie napisy, telefony i adresy przeczytane samodzielnie
- Plik opisany jako skala 1:10 w nazwie lub zamówieniu
Najczęstsze pytania
Jaki jest standardowy wymiar roll-upu?
Najpopularniejsze formaty to 85×200 cm i 100×200 cm widocznej grafiki. Wydruk jest zwykle o 5–10 cm dłuższy, bo dolna część chowa się w kasecie. Dokładny wymiar zależy od modelu stelaża, więc sprawdź go w drukarni przed projektowaniem.
W jakiej rozdzielczości przygotować plik na roll-up?
W rzeczywistym rozmiarze wystarcza 100–150 DPI, bo roll-up ogląda się z odległości 1–3 m. W pliku w skali 1:10 oznacza to 1000–1500 DPI dla zdjęć. Logo i napisy najlepiej przygotować wektorowo, wtedy rozdzielczość ich nie dotyczy.
Co to znaczy, że plik roll-upu jest w skali 1:10?
Oznacza to, że dokument jest dziesięć razy mniejszy niż wydruk, np. 85×210 mm zamiast 85×210 cm. Drukarnia powiększa go dziesięciokrotnie podczas druku. Dlatego zdjęcia w takim pliku muszą mieć dziesięć razy większą rozdzielczość, niż wymaga wydruk.
Ile tekstu powinno być na roll-upie?
Najlepiej jedno hasło do ok. 7 słów, krótki podtytuł, 3–5 punktów i jeden lub dwa elementy kontaktu. Roll-up czyta się w przelocie, więc dłuższe opisy przenieś na ulotkę lub pod kod QR.
Czy roll-up potrzebuje spadu?
To zależy od drukarni i sposobu cięcia. Część drukarni przyjmuje plik bez spadu, inne proszą o 5–10 mm w realnym rozmiarze, czyli 0,5–1 mm w pliku 1:10. Tło zawsze przeciągnij do samych krawędzi i przez cały naddatek kasetowy.
Jak duże powinno być logo na roll-upie?
Logo powinno zajmować ok. 50–70% szerokości, czyli ok. 45–60 cm przy roll-upie 85 cm i 50–70 cm przy 100 cm. Umieść je w górnej części, na wysokości ok. 170–195 cm od podłogi, z wolnym polem dookoła.
