Hoe bedenkt u een bedrijfsnaam en controleert u of die vrij is?

Logo en merk9 min leestijd · Bijgewerkt: 03.11.2026

Uw bedrijfsnaam komt op uw visitekaartje, uw gevelbord, uw facturen, uw domein en elke banner. Een naamswijziging na de start is dus kostbaar. Hieronder vindt u de criteria voor een goede naam, 10 beproefde methoden om er een te bedenken, de juridische spelregels en de stappen om de naam te controleren in registers en online. Aan het eind staan de meest gemaakte fouten en een checklist. Deze gids vervangt geen juridisch advies. Investeert u fors in uw merk, laat uw keuze dan toetsen door een merkengemachtigde.

Wat maakt een bedrijfsnaam goed?

Een naam werkt als de klant hem na één contactmoment onthoudt en zonder moeite in een zoekmachine intypt. Korte namen passen bovendien beter leesbaar op een visitekaartje van 85×55 mm (in sommige landen 90×50 mm), in een profielfoto of op een smal gevelbord boven de deur.

U hoeft niet aan elk criterium voor 100% te voldoen. De juridische criteria zijn echter niet onderhandelbaar: de naam moet zich onderscheiden van concurrenten en mag niet botsen met een merk.

Hoe bedenkt u een bedrijfsnaam? 10 methoden

Begin het liefst met een lijst van 30–50 kandidaten, verzameld met meerdere methoden tegelijk. Schift ze daarna met de criteria uit de tabel hierboven. Schrijf alles op: zwakke ideeën worden na een kleine aanpassing vaak juist sterk.

• Achternaam of voornaam van de eigenaar: wekt vertrouwen bij lokale dienstverlening, bijvoorbeeld “Jansen Loodgieters”. Werkt goed als u zelf het gezicht van het bedrijf bent.
• Beschrijvende naam: combineert branche en onderscheidend kenmerk, bijvoorbeeld “Snelle Fietsservice”. Meteen duidelijk, maar lastiger als merk te beschermen.
• Samentrekking van twee woorden: smeed twee stammen tot één woord, bijvoorbeeld “Drukmaat” of “Tuinlandia”. Noteer woorden die met uw branche en met het klantvoordeel te maken hebben en test de combinaties.
• Naam naar een plaats: voeg een straat, streek of rivier toe, bijvoorbeeld “Bakkerij De Maaskant”. Een goede keuze voor een lokaal bedrijf, minder handig als u wilt uitbreiden.
• Metafoor of associatie: kies een dier, plant of verschijnsel dat het karakter van uw bedrijf weergeeft, bijvoorbeeld “De Mier” voor een verhuisbedrijf. Controleer of de associatie ondubbelzinnig positief is.
• Woord uit een andere taal: Latijn, Italiaans of Engels klinkt elegant, maar laat betekenis en uitspraak checken door een moedertaalspreker. Uw Nederlandse of Vlaamse klant moet de naam kunnen lezen.
• Neologisme: bedenk een nieuw woord uit lettergrepen, bijvoorbeeld door een branchewoord te vervormen. Zulke namen zijn het makkelijkst te registreren en er is vaak nog een domein vrij, maar u moet zelf betekenis opbouwen.
• Acroniem: een afkorting van de volledige naam, bijvoorbeeld de initialen van de vennoten. Zinvol als u het als woord kunt uitspreken, want drie willekeurige letters onthoudt niemand.
• Bewuste verbastering: verander één letter of de spelling van een bekend woord. Let op: de klant typt misschien de correcte spelling in Google en komt bij de concurrent uit.
• Brainstorm en generator: naamgenerators en AI-assistenten leveren in een handomdraai honderden voorstellen. Zie ze als grondstof, want anderen krijgen dezelfde ideeën.

Wat zegt de wet over uw bedrijfsnaam: eenmanszaak of vennootschap

De naam waaronder u uw onderneming voert, heet de handelsnaam. Bij een eenmanszaak bent u zowel in Nederland als in België vrij in uw keuze: uw eigen voor- en achternaam hoeft er niet in te staan, al mag dat wel, bijvoorbeeld “Studio Lumo Anna de Vries”. U mag ook meerdere handelsnamen gebruiken, op uw gevelbord en in uw reclame. Zorg wel dat elke naam die u gebruikt bij de KVK of in de KBO staat geregistreerd.

Een vennootschap mag een volledig fantasienaam hebben, maar bij een BV hoort de rechtsvorm in de naam: “B.V.” in Nederland, “BV” in België. Elke bedrijfsnaam moet voldoende verschillen van de namen van andere ondernemers op dezelfde markt en mag niet misleiden over wie u bent, wat u doet of waar u gevestigd bent. In Nederland is dat vastgelegd in de Handelsnaamwet. Ook in België kunt u worden aangesproken als uw naam verwarring schept met een oudere naam.

Hoe controleert u of een bedrijfsnaam vrij is bij de KVK en in de KBO?

In Nederland zoekt u via de zoekfunctie op kvk.nl in het Handelsregister, op naam of KVK-nummer. In België gebruikt u KBO Public Search van de FOD Economie en zoekt u op naam of ondernemingsnummer. Zoek niet alleen op de volledige naam, maar ook op de stam en op spellingsvarianten, want gelijkenis weegt zwaarder dan een exacte match.

Let op: noch de KVK noch de KBO houdt namen tegen die lijken op een geregistreerd merk. Een inschrijving garandeert dus niet dat niemand u later vraagt uw naam te wijzigen. Voor vennootschappen in België kunt u daarnaast de bijlagen van het Belgisch Staatsblad doorzoeken, waarin onder meer oprichtingsakten worden gepubliceerd.

• Zoek op de stam van de naam zonder rechtsvorm, bijvoorbeeld “Lumo” in plaats van “Lumo B.V.”.
• Controleer varianten: met en zonder accenten of trema’s, los en aan elkaar geschreven, met een dubbele letter.
• Let op de branche en de regio van vergelijkbare bedrijven. Een botsing binnen dezelfde branche is het grootste risico.

Hoe controleert u een merk bij het BOIP, het EUIPO en in TMview?

Een merk beschermt een naam in bepaalde klassen van waren en diensten volgens de classificatie van Nice, die 45 klassen telt. Benelux-merken, geldig in Nederland, België en Luxemburg, vindt u in het merkenregister van het BOIP, EU-merken in de database eSearch plus van het EUIPO. Het handigst begint u bij TMview, dat de databases van veel merkenbureaus tegelijk doorzoekt, waaronder die van het BOIP en het EUIPO. Internationale merken vindt u bovendien in de WIPO Global Brand Database.

Het gaat om visuele, fonetische en inhoudelijke gelijkenis in dezelfde of verwante klassen. “Lumo” en “Lummo” kunnen bij drukwerkdiensten botsen, “Lumo” in cosmetica en “Lumo” in transport meestal niet. Is de uitkomst onduidelijk of investeert u fors in uw merk, laat dan een beschikbaarheidsonderzoek uitvoeren door een merkengemachtigde.

• Bepaal de klassen voor uw activiteiten, bijvoorbeeld 35 voor reclame, 40 voor materiaalbewerking, waaronder drukken op bestelling, en 43 voor horeca.
• Zoek ook naar beeldmerken met woordelement (woord-/beeldmerken), want daarin is de naam onderdeel van het logo.
• Controleer de status van het merk: gedeponeerd, ingeschreven of vervallen.

Domein, sociale media en Google: de online test

Controleer de beschikbaarheid van het .nl- of .be-domein via de zoekfunctie van een willekeurige registrar. Is het domein bezet, bezoek dan het adres en kijk of er een actief bedrijf achter zit of dat het alleen een geparkeerd domein is. Vermijd koppeltekens en speciale tekens in het webadres. Bevat uw naam een é of ë, registreer dan ook de versie zonder, want zo typen mensen hem in de browser.

Zoek de naam op in Google, Google Maps en in de zoekfuncties van Facebook, Instagram, TikTok en LinkedIn. Staat op de eerste pagina een sterk merk met dezelfde naam, dan wordt het lastig om op te vallen. Ga ook na of de naam een ongewenste betekenis heeft in straattaal of in andere talen, in België zeker ook in het Frans.

De naam testen in drukwerk en in een logo

Een naam die goed klinkt, kan er in de opmaak slecht uitzien. Een lang woord op een gevelbord van 60 cm dwingt u tot kleine letters die vanaf de straat onleesbaar zijn. Combinaties als “rn” vloeien in een schreefloze letter op klein korps samen tot een “m”. Druk de naam af op een visitekaartje van 85×55 mm, in de voettekst van een A5-flyer en in een vierkant van 1080×1080 px, en beoordeel hem vervolgens vanaf een paar meter afstand.

Heeft de naam alle controles doorstaan, laat er dan een vectorlogo voor maken: vanuit een vectorbestand drukt u zowel een visitekaartje als een banner van 300×100 cm. Het pakket “Logo-ontwerp” van plakaty.shop kost € 47 en omvat 10 logovoorstellen in PNG, SVG en PDF, zodat u snel ziet hoe uw naam grafisch uitpakt.

De meest gemaakte fouten bij het kiezen van een naam

De meeste problemen komen pas aan het licht als het drukwerk klaar is en het gevelbord besteld, precies wanneer een wijziging het duurst is. Deze fouten zien we het vaakst.

• Alleen de KVK of de KBO controleren en de merkenregisters overslaan.
• Een naam die te veel lijkt op die van de marktleider, in de hoop mee te liften op diens bekendheid.
• Een lastige spelling, waardoor klanten u niet vinden in Google.
• Een te beperkte omschrijving, zoals “Pizzeria” terwijl u een volledig menu wilt, of een plaatsnaam terwijl u wilt uitbreiden.
• Drukwerk bestellen voordat het domein en de profielen op sociale media zijn vastgelegd.
• Een modewoord of grap die snel gedateerd raakt.
• Geen test bij mensen buiten de branche: een naam die u helder vindt, hoeft dat voor de klant niet te zijn.